در برنامه سیم و زر:

گفت‌وگوی ادیان زاویه دید ما را تغییر می‌دهد/ دینداری متحجرانه خطرناک است

نوشته شده در تاریخ ۱۰:۱۱:۰۰ ۱۳۹۵/۰۲/۱۲ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
گفت‌وگوی ادیان زاویه دید ما را تغییر می‌دهد/ دینداری متحجرانه خطرناک است
ما به جای اینکه بیشتر به نقد ادیان دیگر بپردازیم، تلاش کنیم بگوییم که اسلام چه در چنته دارد، اهل بیت(ع) چه می‌گویند و خود این باعث مقبولیت دین اسلام می‌شود.

حجت‌الاسلام عبدالحسین خسروپناه رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران شب یکشنبه (5 اردیبهشت ماه) در برنامه تلویزیونی «سیم‌و زر» شبکه چهارم سیما با مجری ـ کارشناسی علی درستکار و موضوع «چیستی دین» بیان داشت: مباحث دین‌شناسی به این علت که با فطرت و سرشت انسان سروکار دارد، با وجود داشتن مباحث تخصصی اما از آن دست مباحثی است که هر انسانی می‌تواند درباره آن سخن بگوید.

وی افزود: البته بهتر است درباره این مباحث تأملاتی داشته باشیم تا مطمئن باشیم آنچه که می‌گوییم قابل گفتن و نقد هست یا خیر، شیوه زیبای سقراط در مواجه شدن با سؤال، پاسخ دادن آن سؤال با سؤالی دیگر به دلیل ایجاد تأمل در سؤال پرسنده است، این پرسش و پاسخ‌ها اندازه‌ای ادامه پیدا می‌کند که فکرها زایش پیدا می‌کند بنابراین ما در مباحث آموزشی نباید یک طرفه پاسخ به سؤالات را بدهیم و دوباره سؤال دیگری مطرح شود.

حجت‌الاسلام خسروپناه، این روش را روش دیالکتیک یا دو طرفه نامید و گفت: امروزه بحث خوبی که فلسفه برای همه مطرح می‌کند این است که همه بیاندیشند، در جامعه ما هر چه اندیشیدن و عقلانیت بیشتر رشد کند، آسیب‌های اجتماعی کاهش بیشتری پیدا می‌کند، ما باید تلاش کنیم جامعه عقلانی‌تر شود و این باعث دیندارتر شدن جامعه هم می‌شود برخلاف جامعه‌ای که دینداری غیر عقلانی هم داشته باشد که به تحجر می‌انجامد مثل همین جریانات داعش که ادعای دینداری دارند.

دینداری متحجرانه خطرش از کفر و بی‌دینی بیشتر است
وی با بیان اینکه دینداری متحجرانه از کفر و بی‌دینی خطرش بیشتر است، اظهار داشت: البته این را هم بدانیم که در هر زمینه‌ای جهل ما بیش از دانسته‌های ما است و یکی از راه‌هایی که جهل ما را کم می‌کند دیدگاه‌ دیگران و نقد آنهاست، بنابراین هر چه نقدها بالنده‌تر و همراه با عقلانیت شود، معرفت بیشتر رشد می‌کند.

حجت‌الاسلام خسروپناه اظهار داشت: بنده زمانی که می‌خواهم کتاب بنویسم هیچ زمان گوشه‌ای نمی‌نشینم و کتابی بنویسم و بدهم ناشر! بلکه پژوهش‌ها و مطالبم را به کلاس‌ها و جمع حوزویان و دانشگاهیان می‌برم و این در معرض قرار دادن باعث نقد و اشکالات می‌شود و گاهی یک تحقیق مثلاً صد صفحه‌ای به یک کار سیصد ـ چهارصد صفحه تبدیل می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه چند سالی است که در شورای گفت‌وگوی ادیان حضور دارد، گفت: ما در هر سال چندین گفت‌وگو با ادیان مختلف از مسیحیان، یهودیان، ارامنه، ادیان شرقی مثل بودایی‌ها، هندوها و ... داریم و در این گفت‌وگوها زاویه دید ما تفاوت پیدا می‌کند گاهی ما هندوییسم را از کتاب می‌خوانیم اما زمانی با هندوها برخورد می‌کنیم، می‌بینیم آنچه آنها می‌گویند با کتاب‌ها تفاوت دارد و خوشبختانه امروز ما در عصری زندگی می‌کنیم که تفاوت‌های زیادی با مثلاً دوران جنگ‌های صلیبی دارد، بنابراین ادیان مختلف بسیار علاقه‌مند به گفت‌وگو و شنیدن هستند و بنده این را تجربه کرده‌ام.

خوشبختانه امروز ما در عصری زندگی می‌کنیم که تفاوت‌های زیادی با مثلاً دوران جنگ‌های صلیبی دارد
رئیس مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران اظهار داشت: بنابراین ما بیش از آنکه در صدد باشیم به نقد ادیان دیگر بپردازیم بیشتر تلاش داریم که بگوییم اسلام چه می‌گوید و مباحث اهل بیت(ع) را مطرح کنیم و خود این باعث مقبولیت ما می‌شود.

وی با بیان اینکه به ظاهر نخستین پرسش در مباحث دین شناسی، «چیستی دین» است، در حالی که «چیستی دین» آخرین پرسش محسوب می‌شود، افزود: این بحث آنقدر گسترده است که فیلسوفان، متکلمین،‌ جامعه‌شناسان و روانشناسان و در نهایت فلاسفه دین همه بدان پرداخته‌اند.

حجت‌الاسلام خسروپناه خاطرنشان کرد: ابتدا بررسی کنیم که «دین چه نیست؟»؛ به اعتقاد بنده، علم فلسفه، علوم طبیعی، علوم انسانی، تکنولوژی، مهندسی، ایدئولوژی، عرفان نیست اما همه اینها از دین می‌توانند بهره ببرند.

وی با بیان اینکه از نظر استدلال عقلی و آیات قرآن تنها یک دین وجود دارد، ادامه داد: اما هر شریعتی تکمیل کننده شریعت دیگر است، بنابراین دینی که نازل می‌شود، توحید و مبدأ و معاد و بایدها و نبایدها دارد، بنابراین به این دلیل که انبیاء در جوامع مختلف فرود می‌آمدند، بایدها و نبایدهایشان متفاوت بوده است.

حجت‌الاسلام خسروپناه درباره علم دینی گفت: آنچه امروزه به این مفهوم تعبیر می‌شود یعنی علوم تجربی دینی که باید بررسی شود این علوم می‌تواند پسوند دینی بگیرد یا خیر.


وی افزود: برای بررسی دینداری ابتدا باید از خرد شروع کنیم و برای تعریف دین توجه نکنیم که محتوای دین محقق چیست یا به دینداری تحقق یافته توجه نکنیم و تعریفی ارائه دهیم، بلکه ما بدون پیش فرض از عقلانیت و خرد خود استفاده کنیم، زمانی که ما به عقل مواجهه می‌کنیم، صرف نظر از آموزه‌های قرآنی و روایات عقل حکم می‌کند که خدایی وجود دارد، این گزاره اول ما است/
منبع خبرگزاری فارس/