سخنرانی دکتر بابک عالیخانی در روز بزرگداشت شیخ اشراق با عنوان:

«کلمات قصار سهروردی»

نوشته شده در تاریخ ۱۶:۱۳:۰۰ ۱۳۹۵/۰۵/۰۶ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
«کلمات قصار سهروردی»
دکتر بابک عالیخانی عضو گروه ادیان و عرفانِ مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و فارغ التحصیل دانشگاه تهران در رشته فرهنگ و زبان‌های باستانی، در روز بزرگداشت شیخ اشراق سخنرانی خود را با عنوان «کلمات قصار سهروردی» ارائه نمودند.

شمس‌الدین سهررودی شارح حکمة‌الاشراق در کتاب نزهة‌الارواح پاره‌ای از سخنان سهروردی را که می‌توان کلمات قصار او نامید، آورده است. وی آن کلمات را از کتب و رسائل سهروردی مانند تلویحات، کلمة‌التصوف، مطارحات و حکمة‌الاشراق برگزیده است، خصوصاً اواخر تلویحات و اوایل کلمة‌التصوف منبع سرشاری است از وصایا و سخنان کوتاه به یادماندنی شیخ اشراق (وصیت پایان کتاب حکمة‌الاشراق، خود بحث جداگانه‌ای دارد بیرون از دایرة گفتار حاضر). مقصودعلی تبریزی، در قرن دوازدهم هجری، نزهة‌الارواح را به فارسی ترجمه کرده است. وی شرح احوال و آراء سهروردی و گزیدة سخنان او را به طریقی به فارسی درآورده که خالی از اشکال نیست. ذیلاً ترجمة دیگری از کلمات قصار سهروردی مذکور در نزهة‌الارواح ارائه می‌شود، ولی پیش از آوردن آن بهتر است از ترجمة بسیار شیوای وصایای آخر کتاب تلویحات یاد کنیم به قلم حکیم معاصر سهروردی، افضل‌الدین کاشانی مشهور به باباافضل.
افضل‌الدین کاشانی به سخنان سهروردی ترتیب خاصی داده و آنها را در قالب بیست و هشت سخن درآورده است. به نظر می‌رسد که پس از قتل سهروردی و سعی متعصّبین آن روزگار در محو کردن آثار شیخ اشراق، نوادری مانند باباافضل در گوشة دورافتاده‌ای از کاشان به نام مَرَق، کوشیدند اشراق را زنده نگاه دارند. رسالة «ساز و پیرایة شاهان پرمایه» به قلم باباافضل رساله‌ای در حکمت خسروانی است. وی حکمت خود را دائر مدار خودآگاهی یا «آگهی» قرار داده است که قطعاً مقتبس از شیخ اشراق است. رموز روشنی و تاریکی (آگاهی و ناآگاهی) از رموز اصلی افضل‌الدین کاشانی است. به نظر می‌رسد افضل‌الدین کاشانی از طریق خواجه نصیر طوسی در بقا و استمرار حکمة‌الاشراق نقش بزرگی داشته است، چراکه خواجه نصیر شاگردِ شاگرد باباافضل است (وی در رسالة سیر و سلوک از کمال‌الدین حاسب نام برده است که شاگرد افضل‌الدین بوده و او خصوصاً ریاضیات را از وی فراگرفته است). قطب‌الدین شیرازی شارح حکمة‌الاشراق شاگرد خواجه نصیر طوسی است.

متن کامل این مقاله را می‌توانید از مستندات سمت چپ دانلود نمایید.