دکتر شهین اعوانی

اخلاق در قربانگاه سیاست ذبح شده است/در دوره ای زندگی می کنیم که عدالت بیش از هر چیز اهمیت دارد

نوشته شده در تاریخ ۱۸:۳۳:۰۰ ۱۳۹۵/۰۹/۰۳ و در حوزه های اخبار و رویدادها - ۰ نظر
اخلاق در قربانگاه سیاست ذبح شده است/در دوره ای زندگی می کنیم که عدالت بیش از هر چیز اهمیت دارد
دکتر شهین اعوانی عضو هیئت علمی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران گفت: در جوامع ما که قوانین نمی توانند پشتوانه اخلاق باشند تنها نجات دهنده اخلاق دین تلقی می شوند.

روز گذشته (2آذر) به مناسبت  روز جهانی فلسفه  نشست علمی با محوریت بیم‌ها و امیدها  با حضور استادان برجسته فلسفه در سالن شهید عضدی دانشکده ادبیات و زبان های خارجی دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.

در این نشست استادانی چون، ضیاء موحد، رضا سلیمان حشمت، محمدرضا حسینی بهشتی، شهین اعوانی، بیژن عبدالکریمی، شمس الملوک مصطفوی، محمدجواد صافیان و علی‌اصغر مصلح حضور داشتند. در این نشست  غیر از ضیاء موحد که از منظری منطقی چنان که تخصصش است، به مساله بیم و امید پرداخت، باقی استادان از اوضاع ناگوار منطقه و بلکه جهان سخن گفتند و وضعیت دنیایی که در آن زندگی می کنیم را بحرانی و ناگوار خواندند.

دکتر شهین اعوانی در این نشست ضمن قدردانی از پرداختن به موضوعی متفاوت در روز جهانی فلسفه گفت: «اصل فلسفه به مالکیت کسی در نمی‌آید و این بسیار خوب است که این مساله در میان دانشجویان اتفاق افتاده این موضوع، موضوع سال بررسی‌های انجمن فلسفه میان فرهنگی است و بسیار مهم است.»

معاون پژوهشی موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران ادامه داد: «مساله بیم‌ها و امیدها در دو بخش مجزا بررسی می‌شود ابتدا از چه می‌ترسم و بعد به چه چیز امید دارم. کانت نیز این موضوع را به شکل دیگری مطرح کرده است با توجه به بعد اخلاق کانتی باید این مساله روز را بررسی کنیم. ما در جایی زندگی می‌کنیم که عدالت بیشتر از هر چیز اهمیت دارد و از فقدان آن رنج می‌بریم ما باید بپرسیم چرا بازخورد ما با مسائل در سطح جهان با بحران‌ها یکسان شده است.»

اعوانی افزود: «انسان‌ها امروز در مواجهه با اخبار و کشته شدگان جنگ‌ها و همچنین عملیات‌های تروریستی ساکت می‌مانند و تنها سری تکان می‌دهند امروز از دست رفتن جان انسان به عدد تبدیل شده بی‌آنکه بتوانیم به اصل این موضوع توجه کنیم همه ما به شنیدن اخبار کشته شدگان عادت کرده‌ایم و به شکل فردی خدا را شکر می‌کنیم که در وضعیت آنها نیستیم.

وی گفت: «امروز این مساله مهم است که ما در امنیت هستیم و مهم نیست دیگران کشته می‌شوند همگی در زندگی روزمره و عقل معاش مانده‌ایم و وضعیت دیگران مهم نیست. این نگرش سعادتمندی همراه با امنیت تنها نشان می‌دهد انسان خودش به تنهایی مطرح شده کانت نیز اشاره کرده باید در روشنگری، خودآیینی و استقلال خود را بشناسیم.»

این استاد فلسفه افزود:«به لحاظ اخلاقی اگر بخواهیم به بیم و امید نگاه کنیم باید به خود استقلالی مالک کانت بپردازیم که نسخه خوبی برای جهان امروز نیست بسیاری از فیلسوفان در این مورد فعالیت کردند ما به رغم نظریه‌های زیاد از تامل در پدیده‌های انتزاعی و اجتماعی به راهکاری نرسیده‌ایم بنابراین جایگاه این خلا اخلاقی چیست؟» «در غرب قوانین طوری اجرا می‌شود که مشخص نیست اخلاق درونی است یا بیرونی. آنجا قانون محور است و گویی قانون اخلاق را در بر می‌گیرد اما در جوامعی مانند جامعه ما که قانون به خوبی اجرا نمی‌شود تنها نجات دهنده اخلاق دین تلقی می‌شود در جایی می‌بینیم دین در تقابل با سیاست قرار می‌گیرد در این صورت اگر در تعامل دین و سیاست غلبه سیاست پررنگ شود در آنجاست که سیاست بر مبنای سلطه و تفرقه اندازی و سیاس بازی است و صداقت اخلاقی را در خود جای نمی‌دهد.»

ایشان سپس ادامه داد: «یعنی اگر اخلاق دینی شود و دین با سیاست عجین شود اخلاق را می‌بازی یعنی سیاسی‌بازی ما در نهایت موجب از بین رفتن اخلاق خواهد شد زیرا دین در کاربرد عملی خود که یکی از بروز و ظهورهایش که صداقت اخلاقی است خدشه‌دار می‌شود و اخلاق در قربانگاه سیاست ذبح خواهد شد زیرا سیاست قرار نیست با صداقت همراه باشد و ما این موضوع را در جامعه می‌بینیم در فقدان اخلاق است که کرامت انسان تهدید می‌شود و همین وضع زمانه ماست.»«جوامع پیشرفته صنعتی تمام همّ خود را در تسلیحات جمع کردند و موجب کشتار شدند و نسبت به علت کشتار عملیات انتحاری، دروغ، ریا، و مسائل اخلاقی بی‌تفاوت هستند. گویی در روزگار ما تعریف جامع و کاملی از انسان وجود ندارد امروز انسان‌ها طبقه‌بندی شده‌اند و این یکی از مشکلات جهان امروز است.»

دکتر اعوانی درباره امید گفت:‌ «اخلاق به ما غایت خرد ناب می‌دهد تکالیفی که سعادت خود و دیگران در آن مشخص است ما باید بیاندیشیم به چه چیز می‌توانیم امیدوار باشیم مشخصه انسان عاقل این است که نه کسی را فریب بدهد و نه از کسی فریب بخورد این امر محقق نمی‌شود مگر اینکه انسان نسبت به خود و افراد هم عصر خود خودآگاهی پیدا کند تا بتواند بر آن چیزی که می‌شناسد امیدوار باشد.»