سخنرانی استاد اعوانی در افتتاحیه کنفرانس"انقلاب و تطور در تاریخ و اندیشه اسلامی" در آکادمی فلسفه روسیه

نوشته شده در تاریخ ۰۸:۴۶:۰۰ ۱۳۹۶/۰۷/۱۵ و در حوزه های تک صفحه ای - ۰ نظر
سخنرانی استاد اعوانی در افتتاحیه کنفرانس"انقلاب و تطور در تاریخ و اندیشه اسلامی" در آکادمی فلسفه روسیه
حکمت و فلسفه: سخنرانی استاد اعوانی در افتتاحیه کنفرانس"انقلاب و تطور در تاریخ و اندیشه اسلامی" در آکادمی فلسفه روسیه

سخنرانی استاد اعوانی در افتتاحیه کنفرانس"انقلاب و تطور در تاریخ و اندیشه اسلامی" در آکادمی فلسفه روسیه
بسم الله الرحمن الرحیم

بنده بسیار خوشحالم که در این مجلس شریف حضور یافته ام. البته من بیاد دارم که در سال 2007 جناب استاد حسین اف، پرفسور اسمیرنف و خانم استفانیان به موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه آمدند. بارها و به مناسبتهای مختلف ما نیز به آکادمی فلسفه آمد و رفت داشته ایم. و با توجه به تجارب طولانی من علاقه زاید الوصف در جناب آقای پرفسور اسمیرنف و همکاران ایشان به فلسفه بسیار ستودنی است. و در یک دیداری بین ما تمهیدات لازم برای انتشار مجله اشراق اندیشیده شد و چند شماره از این مجله ها که در مورد ابن عربی، ابن سینا، سهروردی و خواجه نصیر طوسی به مرحله انتشار رسید و اکنون تعداد شمارگان این مجله به عدد 8 رسیده است. البته من سال قبل نیز به روسیه آمده بودم و امیدوارم این همکاریها همچنان ادامه یابد چرا که دنیای امروز به این همکاریهای متقابل بیش از هرچیز نیازمند است. ایران دارای فرهنگی است معنوی به معنای واقعی کلمه و ایران تنها کشوری است که دارای حکمت است؛ و دارای حکمتی است که حیات مستمر دارد. البته در بسیاری از کشورها عرفان وجود داشته است. مانیز در کشور خودمان عرفای بزرگی داشته ایم. بسیاری از کشورها متکلمان بزرگی داشته اند، اما آنچه را که ما فلسفه می گوییم به معنای دقیق کلمه همان حکمت است. ما در ایران بین کلام، عرفان و فلسفه تفاوت قائل هستیم. گاهی نیز پرسیده می شود آیا فلسفه اسلامی کلام است؟ نه این طور نیست. به عبارتی، متکلم اشعری، معتزلی، شیعی و زیدی داریم اما متکلم فیلسوف نیز داریم. ما فیلسوفان و مکاتب فلسفی بزرگی داریم. مکتب مشاء ما بسیار از فلسفه ارسطو فراتر رفته است. حکمت در فلسفه اسلامی بسیار گسترده تر شده است. ابن سینا خودش حکمت را به مرحله بالاتری رسانده است و حکمت مشرقیه را مطرح نموده است. در حکمت اشراق فلسفه به تمامی مبتنی بر نور و اشراق است. مکتب ابن عربی بیانگر حکمت نبوی ناب است. او حکمت انبیاء را به بهترین وجهی بیان کرده است و در کتاب فصوص الحکم از حکمت 27 پیامبری که نامشان در قرآن حکیم آمده است سخن به میان آورده است. و این مساله بسیار مورد توجه ملاصدرا نیز قرار گرفته است. این حکمت در فلسفه ملاصدرا نیز همان حکمت متعالیه نامیده شده است. مراکز بی نظیری از حکمت در ایران از قدیم وجود داشته است؛ حکمت خراسان، حکمت اصفهان، حکمت در مراغه، مکتب شیراز، مکتب قزوین، مکتب تهران.اخیرا کتابی منتشر شده است با نام تهران شهر هزار حکیم. قم نیز حدود صدسال است که به مرکز علوم حوزوی بدل شده است.به هرتقدیر این حکمت بزرگترین دستاوردی که به ما رسیده است. حکمت در ایران برخلاف آنچه که در اروپا اتفاق افتاده است حکمت معنوی است. چیزی که در اروپا اتفاق افتاده است اینست که بین دین و حکمت جدایی افتاده است. و همینطور بین فلسفه و حکمت جدایی افتاده است. با اینکه ما در آنجا فلسفه دین داریم ولی فلسفه دین هیچوقت حکمت دین نیست. و در واقع فلسفه از مبادی خود فاصله گرفته است. اما آنچه که در ایران رخ داده وحدت فلسفه است؛ یعنی با اینکه تمامی انواع فلسفه تشکیکی است و در واقع مراتبی دارد که از حکمت بحثی آغاز می شود اما در آخرین مرتبه خودش به حکمت الهی ختم می شود. بنابراین به نظر من با سنتهای قدیم ارتباط دارد که در روسیه هم وجود داشته است. به نظر من علم جدید حکمت نیست و از حکمت بریده است.

من از آقای اسمیرنف و همکاران ایشان بسیار سپاسگزارم و واقعا از تالیفات بسیار عالی ایشان و همکاران ایشان مشعوفم و بسیار تشکر می کنم.