نشست علمی با عنوان «علم النّفس فلسفه اسلامی؛ تبیین و چالشها» در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.

نوشته شده در تاریخ ۰۹:۴۴:۰۰ ۱۳۹۷/۱۱/۱۶ و در حوزه های تک صفحه ای - ۰ نظر
نشست علمی با عنوان «علم النّفس فلسفه اسلامی؛ تبیین و چالشها»  در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.
حکمت و فلسفه: نشست علمی با عنوان «علم النّفس فلسفه اسلامی؛ تبیین و چالشها» در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران برگزار شد.

نشست علمی با موضوع «علم النّفس فلسفه اسلامی؛ تبیین و چالشها» به همّت مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و در تاریخ یکشنبه 14 بهمن ماه برگزار شد.

در این نشست یک روزه، ابتدا استاد عبدالرّسول عبودیت - مدرّس فلسفه اسلامی - در دو جلسه نوبت صبح به تبیین "کیفیت حدوث جسمانی نفس و رابطه آن با بدن از منظر حکمت متعالیه" پرداخت. ایشان در ابتدا مروری کوتاه بر سیر تطوّر بحث نزد ابن سینا تا سهروردی تا فخر رازی و خواجه طوسی تا صدرالمتألهین ارائه کرد و سپس معنای "مادّی" و "مجرّد" در فلسفه اسلامی را تشریح کرد.
این استاد فلسفه اسلامی در ادامه دیدگاه سینوی در باب کیفیت حدوث روحانی نفس را با دیدگاه حکمت متعالیه درباره حدوث جسمانی نفس مقایسه کرد و توضیحاتی درباره نسبت حرکت جوهری و اشتداد وجودی با رابطه نفس و بدن نزد ملاصدرا مطرح نمود.
در انتها ایشان ضمن تأکید بر این که "روح بخاری" اوّلین بار توسّط صدرا (و نه پیش از او) به مثابه راه حلّی برای تبیین تجربی رابطه نفس و بدن تبیین شده، برخی ابهامات و مزایای دیدگاه حکمت متعالیه درباره کیفیت حدوث نفس و رابطه آن با بدن را تشریح کرد.
سخنرانی دو جلسه ای استاد عبودیت با مشارکت چشمگیر اساتید و محقّقان فلسفه همراه بود و در فواصل ارائه بحث، گاه به صورت گفتگو و مباحثه بین اساتید پیش می رفت.
دو جلسه ارائه بحث توسّط این مؤلّف و پژوهشگر فلسفه اسلامی که در سالن سخنرانیهای مؤسسه حکمت و فلسفه برگزار می شد، از ساعت 9 صبح تا اذان ظهر به طول انجامید.

در نوبت عصر نیز ابتدا دکتر همازاده از ساعت 13:30، یک جلسه با موضوع "بازسازی اشکالات فیزیکالیسم ضدّ نوظهورگرایی، در برابر علم النّفس صدرایی" برگزار کرد. ایشان در ابتدا به توضیح دیدگاه نوظهورگرایی و سپس اشکالات فیزیکالیستها بر آن پرداخت. در ادامه سراغ تبیین وجوه اشتراک و افتراق دیدگاه حکمت متعالیه با نوظهورگرایی (درباره نحوه حدوث نفس و رابطه آن با بدن) رفت.
وی با تشریح یکسانی ملاک برخی اشکالات فیزیکالیستی علیه نوظهورگرایی، دو اشکال مهم را در برابر علم النّفس صدرایی نیز قابل بازسازی دانست: "ابهام تبیینی" و "علیت ذهنی". دکتر همازاده جزئیاتی از این دو اشکال علیه نوظهورگرایی را با تغییراتی در برابر نظریه حدوث جسمانی نفس و نحوه ارتباط آن با بدن صورت بندی کرد و تلاشهای حکمت متعالیه به منظور کمک گرفتن از روح بخاری یا تحلیل های عقلی درون پارادایمی را به منظور برقراری دیالوگ و پاسخ به اشکالات فیزیکالیستی کافی ندانست.
 دکتر مهدی همازاده در انتها با ذکر این مطلب که در مقام بیان اشکالات علیه فیزیکالیسم یا اقناع کنندگی درون پارادایمی حکمت متعالیه نیست، یادآور شد که در این جلسه به دنبال روشن ساختن نقاط ابهام و کاستی تبیین حکمت متعالیه از منظر فیزیکالیستها بوده است.

جلسه انتهایی هم دکتر علی افضلی از ساعت 15:15 به ارائه بحث "ارزیابی علم النّفس فلسفه اسلامی از منظر آموزه های دینی" پرداخت. مدیر گروه کلام مؤسسه حکمت و فلسفه در ابتدا به پیشینه ای اجمالی از انتقادات کلامی علیه دیدگاه های فیلسوفان مسلمان اشاره کرد و سپس وارد بیان اشکالات علم النّفس فلسفه اسلامی - به ویژه حکمت متعالیه - از خاستگاه آیات و روایت شد.
ایشان بر بعضی عناوین اعتقادی مانند "تکامل انبیاء و اولیاء در برزخ و قیامت"،‌ "وجود نفوس در عالَم ذر"، "رجعت" و ... تمرکز کرد و تنافی دیدگاههای فلسفه اسلامی - به ویژه حکمت متعالیه - با این عناوین را از منظر خویش تشریح کرد.
استاد مؤسسه حکمت و فلسفه در انتها چند اشکال دیگر نیز از منظر کلامی به برخی سرفصل های علم النّفس صدرا (مانند حرکت جوهری نفس، جسمانی بودن نفس و ...) مطرح نمود که به اعتقاد ایشان تمامی اشکالات مذکور ناشی از عدم توجّه محوری فیلسوفان مسلمان به نصوص اسلامی در سازمان دهی به دستگاه فکری بوده است.
در نهایت نشست یک روزه علم النّفس فلسفه اسلامی در دو بخش تبیینی (نوبت صبح) و چالشها (نوبت عصر)، با حضور و استقبال بسیار خوب دانشجویان و اساتید فلسفه در ساعت 17 به پایان رسید.

 فایل‌های صوتی نشست علمی  را می توانید از مستندات سمت چپ همین صفحه دانلود نمایید.